Informacje
Powieść epistolarna, czyli utwór pisany w formie listów. Narratorem jest zawsze sam bohater kierujący swe opowieści do jakiegoś sprecyzowanego lub nie odbiorcy. Mogą to być relacje z zaistniałych sytuacji i wydarzeń bądź refleksje wewnętrzne piszącego, jego przemyślenie, rozterki itp. Przykładem powieści epistolarnej jest utwór J. W. Goethego „Cierpienia młodego Wertera”.
Powieść obyczajowa to powieść opisująca życie jakiejś społeczności w poszczególnych sytuacjach. Możliwości do opisywania jest tutaj chyba najwięcej, autor sam może kreować świat przedstawiony, wplatać różnego rodzaju wątki i epizody. Powieści obyczajowe są zwykle rozbudowane, opisywane elementy świata mogą być przedstawione z kilku perspektyw. Narrator może należeć do kreowanej rzeczywistości, ale także być osobą spisującą opowiedzianą bądź zasłyszaną historię. Do powieści obyczajowej możemy zaliczyć np. „Chłopów” Władysława Reymonta.
Powieść psychologiczna to utwór skupiający się na psychicznej sferze bohaterów, poniekąd pomijająca aspekty fizyczne i fizjologiczne. Wszelkie zdarzenia i sytuacje mające w niej miejsce odnoszą się mniej lub bardziej do zachowań i odczuć bohatera. Wpływają w ten sposób na rozwój i głębsze poznanie jednostki. Narracja należeć może zarówno do głównego bohatera, jak i do osób świata przedstawionego będących obserwatorami. Powieścią psychologiczną jest na przykład „Cudzoziemka” Marii Kuncewiczowej.
W teorii literatury wyodrębnione są jeszcze inne rodzaje powieści, np.: powieść polifoniczna („Zbrodnia i kara” Fiodora Dostojewskiego), powieść kryminalna, powieść romansowa/ miłosna ( „Tristan i Izolda”), powieść rozrachunkowa („Przedwiośnie” Stefana Żeromskiego), powieść społeczno – obyczajowa ( „Lalka” Bolesława Prusa), itp.